حج حرکتی جهت دار است که با کندن انسان از خود و زندگی ، وطن ، زن و فرزند ، مال و علايق ، پست و مقام و... شروع مي شود و ناسك را به وادي سير و سلوك مي اندازد تا با طي طريق مدارج بندگي ، به زيارت خانه ي خدا بار يابد و اگر لياقت پيدا كرد به لقاي دوست و ديدار خدا نايل ايد.
فلسفه ي حج را ، به كلامي كوتاه مي توان فلسفه ي توحيد دانست. حج نماد رمزي فلسفه ي خلقت انسان و صيرورت او به سوي خداي يگانه است. گوئي حج گزاران در هر قدم كه به خانه ي معبود نزديك مي شوند باري از " خود " و " غير خدا " بر زمين مي نهند و مي روند تا صبغه ي الهي گيرند و وحدت و توحيد را به عيان اورند.
خوشا به سعادت اناني كه در اين سفر عشق پا گذارند و ابراهيمي وار از ازمايش الهي سر فراز بيرون ايند.

